نکات ضروری در انتخاب مشاور
چاپ مقاله1- تجربه: حضرت در باب اهمیت این مورد برآنند که مشورت بدون تجربه دربردارنده گمان و خطاست. همچنین در غررالحکم می فرمایند: «برترین مردمی که با او مشورت میکنی باید دارای تجربه های فراوان باشند.»
2- دانشمندی: طبق فرمایشات امام علی (ع) این مورد بدان معناست که یک مشاور ورزیده باید خیر و مصلحت امور را در نظر گیرد؛ به همین خاطر ایشان همواره به استفاده از نظریات نخبگان و دانشمندان در امور مملکتی تاکید می ورزند و میفرمایند: «با دانشمندان فراوان گفتوگو کن و با حکیمان بسیار سخن در میان نه.»
3– آگاهي به امور: مراد از این سخن، برخورداری فرد مشاور از تخصص و علم در مبحث مورد شور است. به طور مثال فرد مورد مشورت در امور جنگی باید انواع جنگها را بشناسد و احاطه کامل به وضع شهر و میزان امکانات جنگی و ساز و برگ داشته باشد. سخنان آن حضرت در نامهای به مالک اشتر در بردارنده همین مورد است: «طرف مشورت باید به اقسام سیاستها و پیامدهای آن آگاه باشد و هر نوع سیاستی را در جای خود به کار برد. به این ترتیب قهر و غلبه را در جای مدارا به کار نگیرد.» بر همین مبنا در غررالحکم میفرمایند: «با کسی که نادان در کار توست مشورت مکن.»
از دیگر ویژگی های ضروری یک مشاور طبق فرمایشات حضرت علی (ع) عبارتند از: عاقل بودن، مهربانی، خیرخواهی، رازداری، ایمان و تقوا (برخی از این صفات در ذیل خطبه 25 آمده است.)
در مشورت کردن خود افراد بخیل را دخالت مده که تو را از فقر میترساند
اما برخی ویژگیها اساساً نباید در فرد مشاور وجود داشته باشد که مهمترین آنها شامل بخل، ترس و حرص میشود، لذا آن حضرت در نامه 52 به مالک اشتر توصیه ميکند: «در مشورت کردن خود افراد بخیل را دخالت مده که تو را از نیکی و کار خیر بازداشته و تو را از فقر میترساند و نیز با آدم ترسو مشورت مکن که تو را در انجام کارها سست میکند و همچنین شخص حریص را داخل در شور قرار مده که حرص، ستم كردن را در نظرت آرایش می دهد.»
با شخص دروغگو مشورت مکن؛ چرا كه مانند سراب است
و نیز از آن جمله است، دروغگویی؛ چنان که آن حضرت می فرمایند: «با شخص دروغگو مشورت مکن؛ زیرا مانند سراب است؛ دور را برای تو نزدیک و نزدیک را بر تو دور می سازد.» دشمنی و جهل نیز از دیگر موارد آن است.
(برگرفته از وب سایت نور آسمان)